[ فرمان‌هاى خدا ] بودند . * بگذارشان تا بخورند و [ با لذايذ مادى و زودگذر ] كامرانى كنند ، و آرزوها ، سرگرمشان نمايد ؛ سپس [ حقّانيّت اسلام و فرجام شوم خود را ] خواهند فهميد . اين است كه حضرت اميرمؤمنان بر سرانجام آن ترسناك بود مىفرمود : ايُّهَا النَّاسُ ، إِنَّ ما أَخْوَفَ ما أَخافُ عَلَيْكُمُ اثْنانِ : اتَّبَاعُ الْهَوى ، وَ طُولُ الأَمَلِ فَامّا اتِّباعُ الْهَوى فَيَصُدُّ عَنِ الْحَقِّ . وَ أَمّا طُولُ الْأَمَلِ فَيُنْسى الْآخِرَةَ . « 1 » اى مردم ، ترسناك‌ترين چيزى كه بر شما مىترسم دو چيز است : يكى پيروى هواى نفس و ديگرى بىمرز بودن آرزو . اما پيروى هواى نفس انسان را از حق باز مىدارد و بىمرز بودن آرزو آخرت را از ياد مىبرد . در نزد ايشان بدترين مردم كسانى هستند كه آرزويشان دراز و كردارشان ناپسند باشد . به راستى چه افراد با استعداد و شايسته‌اى كه بر اثر گرفتارى در دام آرزوهاى خام و خيالى به موجودات ضعيف و مسخ شده تبديل شدند . كه نه تنها به حال جامعه‌شان مفيد نبودند بلكه منافع شخصى خود را نيز پايمال كردند و از هر گونه تكامل بازماندند و أجل خود را نزديك ساختند . همانطور كه مولى على عليه السلام در مناجات خويش فرمود : وَ حَبَسَنى عَنْ نَفْعى بُعْدُ أَمَلى . « 2 » و دورى آرزوهايم مرا از منفعت واقعىام محروم ساخته است . چه محروميّت از اين بيشتر كه پيوسته انسان را در رنج و رفاه كاذب قرار مىدهد و او شب و روز بايد تلاش كند به گمان خود كه به دنبال سعادت و آسايش مىرود در حالى كه توشه‌اى از بدبختى و گوشه‌گيرى براى او فراهم مىشود و توبهء او را به

--> ( 1 ) - نهج البلاغه : خطبهء 42 . ( 2 ) - مصباح المتهجّد : 845 ؛ البلد الأمين : 188 .